Στρατηγικός σχεδιασμός για τη διαχείριση του πολιτιστικού τουρισμού στο δήμο Καλαμάτας - Καρνούσκος, Παναγιώτης (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2015)
Η παρούσα εργασία επιχειρεί να εκπονήσει τον ενδεδειγμένο Στρατηγικό σχεδιασμό για την διαχείριση της τουριστικής ανάπτυξης σε σχέση με τον πολιτισμό στο Δήμο Καλαμάτας. Έτσι γίνεται προσπάθεια να προσδιοριστεί η επίδραση μιας ειδικής μορφής τουρισμού, του πολιτιστικού, λαμβάνοντας υπόψη τον πλούτο των πολιτιστικών στοιχείων της περιοχής. Επίσης κατατίθενται προτάσεις σχεδιασμού της πολιτικής για τον πολιτιστικό τουρισμό με σκοπό την περαιτέρω ενδυνάμωση της συνοχής και της αποτελεσματικότητάς του, με γνώμονα τις αρχές για την βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη. Στο πρώτο μέρος, προσεγγίζεται η στρατηγική ως έννοια, αναλύεται το θεωρητικό της υπόβαθρο και τα στάδια του στρατηγικού σχεδιασμού, βάση βιβλιογραφίας. Έπειτα αναλύεται το φαινόμενο του τουρισμού και οι επιπτώσεις της τουριστικής ανάπτυξης. Στη συνέχεια πραγματοποιείται ανάλυση του πολιτιστικού τουρισμού και της σημασίας του, αφού προηγηθούν θέματα σχετικά με τους πολιτιστικούς πόρους. Στο δεύτερο μέρος, παρουσιάζεται ο Στρατηγικός σχεδιασμός για την διαχείριση της τουριστικής ανάπτυξης σε σχέση με τον πολιτισμό στο Δήμο Καλαμάτας. Ο υιοθετημένος τρόπος εργασίας περιλαμβάνει αρχικά την ανάλυση του εξωτερικού περιβάλλοντος του Δήμου, σε όλο το φάσμα που αφορά τον τουρισμό και τον πολιτισμό, αλλά και τις τάσεις για βιώσιμή ανάπτυξη. Ακολουθεί η ανάλυση του εσωτερικού περιβάλλοντος με τη συλλογή χωρικών και λοιπών δεδομένων τεκμηρίωσης καθώς και στατιστικών στοιχείων από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Δήμου Καλαμάτας. Έτσι πραγματοποιείται καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης, στα βασικά χαρακτηριστικά της ως προς την τουριστική ανάπτυξη και τον πολιτισμό, η αποτύπωση της διοίκησης και της εσωτερικής οργάνωσης του Δήμου με έμφαση στις μονάδες διαχείρισης του πολιτισμού και του τουρισμού. Η ανάλυση S.W.O.T. που έπεται, στοχεύει στην ανίχνευση των δυνάμεων και των αδυναμιών και την αποκάλυψη πιθανών ευκαιριών και απειλών που ακολούθως θα κληθεί να διαχειριστεί η Δημοτική Αρχή. Ακολουθεί η διαμόρφωση της στρατηγικής, η οποία αποτυπώνεται μέσα από τις αρχές και το όραμα, ενώ αναλύονται οι στρατηγικοί στόχοι του Δήμου για τον πολιτιστικό τουρισμό και παρουσιάζονται οι πολιτικές με τις οποίες θα πρέπει να πορευτεί ή να εναρμονιστεί η Δημοτική Αρχή, προκειμένου να επιτύχει τους στόχους της. Αμέσως μετά, παρουσιάζεται η θεματική ενότητα που αφορά την υλοποίηση της υιοθετημένης στρατηγικής, μια σημαντική και πολύπλοκη διαδικασία, αφού περιλαμβάνει τους άξονες του στρατηγικού σχεδίου και τις προτεινόμενες δράσεις για την ανάπτυξη και τη στήριξη του πολιτιστικού τουρισμού στον Δήμο Καλαμάτας, σε συνάρτηση με τους προϋπολογισμούς που πρέπει να ακολουθηθούν και τα προγράμματα που πρέπει να αναζητηθούν. Τέλος παρουσιάζονται κατάλληλοι τρόποι αξιολόγησης και ελέγχου της επιλεγείσας στρατηγικής ώστε να διασφαλιστεί η αποδοτικότητά της και να πραγματοποιηθούν τυχόν διορθωτικές αλλαγές. Παράλληλα επισημαίνεται η σημασία της τήρησης των αρχών της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης και η αρμονική σχέση με την κοινωνία, το περιβάλλον και ιδιαίτερα το πολιτιστικό υπόβαθρο του τόπου.
Keywords: Στρατηγικός σχεδιασμός; Strategic planning; Διοίκηση και οργάνωση; Management; Τουρισμός; Turism; Τουρισμός -- Περιπτωσιολογικές μελέτες; Τουρισμός -- Καλαμάτα; Τουρισμός -- Καλαμάτα; Turism -- Kalamata; Στρατηγική; Εξωτερικό περιβάλλον; Ανάλυση SWOT; Εσωτερικό περιβάλλον; Τουρισμός; Τουριστική ανάπτυξη