Η Ελληνική Εξωτερική Πολιτική και το Ζήτημα των Θαλάσσιων Ζωνών στο Αιγαίο : Από την Εποχή της Παγκόσμιας Κρίσης Χρέους Μέχρι Σήμερα - Μπούτρη, Αικατερίνη (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, 2023)
Το Αιγαίο Πέλαγος έχει μία από τις σημαντικότερες γεωπολιτικές θέσεις στην υφήλιο. Ως προς την γεωγραφική θέση ενώνει την Ευρώπη με την Ασία. Ωστόσο έχει και μεγάλη οικονομική σημασία, καθώς, βάσει ερευνών, έχει πλούσια φυσικά κοιτάσματα. Γι’ αυτό, άλλωστε, αποτελεί ιστορικά πεδίο έντονων αντιπαραθέσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Το μεγαλύτερο ζήτημα μεταξύ τους είναι η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Από τη μία πλευρά του χάρτη, βρίσκεται η Ελλάδα η οποία, ως μέρος της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, θεωρεί ότι είναι ξεκάθαρα τα όρια των χωρικών υδάτων, της υφαλοκρηπίδας, της ΑΟΖ και του εναέριου χώρου της, βάσει του νομικού καθεστώτος που διέπει τα μέρη της Σύμβασης. Από την άλλη πλευρά βρίσκεται η Τουρκία, η οποία δεν αποτελεί μέρος των υπογραφόντων της ως άνω σύμβασης κρατών, με αποτέλεσμα να μην αναγνωρίζει το νομικό καθεστώς που τα διέπει και, επομένως, ούτε τα δικαιοδοτικά του όργανα επίλυσης των διαφορών που προκύπτουν. Αντιθέτως, θεωρεί ότι η διαφορά επιλύεται μόνο με διμερή συμφωνία, κατά το Διεθνές Δίκαιο, καθώς αυτή η θαλάσσια περιοχή εντάσσεται σε Ειδικό καθεστώς, ισχυριζόμενη ότι κάποιες βραχονησίδες της περιοχής ανήκουν στην Χερσόνησο της Ανατολίας. Εφόσον, λοιπόν, οι δύο χώρες έχουν εκ διαμέτρου αντίθετες απόψεις, ακόμα και για το νομικό πλαίσιο στήριξης των θέσεών τους, όποια προσπάθεια συζητήσεων ανοίγει για την επίλυση της διαφοράς αποβαίνει άκαρπη. Έτσι η ελληνική πλευρά προσπαθεί να πείσει τη γείτονα χώρα να καταφύγουν για την επίλυση των διαφορών τους μέσω της νομικής οδού. Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης θεωρείται το καταλληλότερο όργανο, ως ανεξάρτητο και καθ’ ύλην αρμόδιο, για τέτοια ζητήματα και η απόφασή του είναι δεσμευτική για τους προσφεύγοντες. Η Τουρκία αντιδρά, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού της ότι σίγουρα θα πάρει λιγότερα από αυτά που διεκδικεί, καθώς είναι προδήλως υπέρμετρα. Η Ελλάδα, όμως, πως μπορεί να είναι σίγουρη ότι δεν θα χάσει -έστω και κάτι μικρό- από τα έννομα δικαιώματά της, που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσα, βάσει της απόφασης του Δικαστηρίου. Πάραυτα τα οφέλη μιας τέτοιας επίλυσης υπερβαίνουν το ρίσκο που καλείτε να πάρει η Ελλάδα.
Greek Foreign Policy and the Issue of Maritime Zones in the Aegean: From the Era of the Global Debt Crisis to Today
Keywords: Ελλάδα--Εξωτερικές σχέσεις--Τουρκία; Ελλάδα--Εξωτερικές σχέσεις; Ελλάδα; Τουρκία; Υφαλοκρηπίδα; ΑΟΖ; Αιγαίο; Ανατολική Μεσόγειος