Διερεύνηση της ποιότητας της επικοινωνίας μεταξύ γιατρού-ασθενούς στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας

Abstract

Η επικοινωνία μεταξύ γιατρού και ασθενούς αποτελεί βασικό πυλώνα της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας και θεμελιώδες στοιχείο της ανθρωποκεντρικής φροντίδας, ιδίως στο πλαίσιο της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ). Η παρούσα μελέτη αποσκοπεί στη διερεύνηση της αντιλαμβανόμενης ποιότητας της επικοινωνίας γιατρού-ασθενή στις δημόσιες δομές ΠΦΥ του νομού Κορινθίας, όπως αυτή γίνεται αντιληπτή από τους ίδιους τους ασθενείς, καθώς και στον εντοπισμό παραγόντων που επηρεάζουν τη διαμόρφωσή της. Η έρευνα υιοθετεί ποσοτικό, συγχρονικό σχεδιασμό και βασίζεται στη συλλογή πρωτογενών δεδομένων μέσω δομημένου ερωτηματολογίου. Για τη μέτρηση της ποιότητας της επικοινωνίας χρησιμοποιήθηκε η κλίμακα Doctor–Patient Communication Quality Scale (DPCQ), η οποία αποτυπώνει δύο βασικές διαστάσεις της επικοινωνίας: (α) τη διαδραστική επικοινωνία και τη συναισθηματική υποστήριξη και (β) την εκπαίδευση υγείας και την καθοδήγηση συμπεριφοράς. Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 165 ενήλικοι ασθενείς που προσήλθαν σε δημόσιες δομές ΠΦΥ του νομού Κορινθίας. Η ανάλυση των δεδομένων περιλάμβανε περιγραφική και επαγωγική στατιστική, με τη χρήση ελέγχων t-test, ANOVA και συντελεστή συσχέτισης Pearson. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η συνολική αντιλαμβανόμενη ποιότητα της επικοινωνίας γιατρού-ασθενή αξιολογήθηκε συνολικά ως μέτρια προς θετική. Στη διάσταση της διαδραστικής επικοινωνίας και της συναισθηματικής υποστήριξης, το 56.4% των συμμετεχόντων συγκέντρωσε βαθμολογία μεταξύ 3 και 4, ενώ 17.6% αξιολόγησε τη συγκεκριμένη διάσταση με βαθμολογία άνω του 4, γεγονός που υποδηλώνει υψηλά επίπεδα αντιλαμβανόμενης ποιότητας. Αντίστοιχα, στη διάσταση της εκπαίδευσης υγείας και της καθοδήγησης συμπεριφοράς, το 51.5% των ασθενών κατέγραψε βαθμολογία μεταξύ 3 και 4 και το 12.7% βαθμολογία άνω του 4, παρουσιάζοντας χαμηλότερη συνολική αξιολόγηση σε σύγκριση με την πρώτη διάσταση. Δεν διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές ως προς τα περισσότερα δημογραφικά, κοινωνικά και χαρακτηριστικά υγείας (p>0.05), με εξαίρεση το επάγγελμα (p<0.05), το οποίο φάνηκε να σχετίζεται με διαφοροποιήσεις στην αντίληψη της ποιότητας της επικοινωνίας. Επιπλέον, καταγράφηκε ισχυρή και στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση μεταξύ των δύο διαστάσεων της επικοινωνίας (r=0.869, p<0.001), αναδεικνύοντας τον αλληλένδετο χαρακτήρα της συναισθηματικής και της εκπαιδευτικής διάστασης. Συμπερασματικά, η μελέτη καταδεικνύει ότι η επικοινωνία γιατρού-ασθενή στην ΠΦΥ βρίσκεται σε ικανοποιητικό επίπεδο, ωστόσο αναδεικνύεται η ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της εκπαιδευτικής διάστασης της επικοινωνίας και της καθοδήγησης συμπεριφορών υγείας. Τα ευρήματα υποστηρίζουν την υιοθέτηση ολιστικών και ανθρωποκεντρικών παρεμβάσεων στην ΠΦΥ, με έμφαση στην ανάπτυξη επικοινωνιακών δεξιοτήτων των επαγγελματιών υγείας και στη βελτίωση των οργανωτικών συνθηκών παροχής φροντίδας.