Η επίδραση της φορολογικής πολιτικής στην οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας κατά την περίοδο 2011-2024

Abstract

Η παρούσα εργασία εξετάζει την φορολογική πολιτική στην Ελλάδα την περίοδο 2011-2024, με στόχο την αποτίμηση της συμβολής της δημοσιονομικής προσαρμογής, καθώς και των κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών που προέκυψαν από την εφαρμογή της. Η μελέτη επικεντρώνεται στις παρεμβάσεις που υιοθετήθηκαν στο πλαίσιο των Μνημονίων, αναλύοντας την επίδρασή τους στην δημοσιονομική βιωσιμότητα, την οικονομική ανάπτυξη και την δομή της ελληνικής οικονομίας. Ειδικότερα διερευνάται η σχέση μεταξύ φορολογικών μέτρων, δημοσιονομικής εξυγίανσης, κοινωνικής συνοχής και αναπτυξιακής προοπτικής. Η μεθοδολογική προσέγγιση στηρίζεται στην συνδυαστική χρήση δευτερογενούς βιβλιογραφικής έρευνας, ανάλυση θεσμικού και νομοθετικού πλαισίου, καθώς και στατιστικών δεδομένων από εθνικές και ευρωπαϊκές πηγές ( ΕΛΣΤΑΤ, Eurostat, Τράπεζα της Ελλάδος, Ευρωπαϊκή Επιτροπή). Γίνεται επίσης εκτενής αναφορά σε μακροοικονομικούς δείκτες (ΑΕΠ, επενδύσεις, κατανάλωση, ανεργία) αλλά και σε ποσοτικούς δείκτες, όπως ο συντελεστής Gini, ο δείκτης S80/S20 και ο κίνδυνος φτώχειας. Η ανάλυση έχει κατά κύριο λόγο συγκριτικό χαρακτήρα, ενώ αξιολογούνται και οι τάσεις σε σχέση με τον μέσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι η φορολογική πολιτική της περιόδου είχε διττό χαρακτήρα. Αν και συνέβαλε στην μείωση των ελλειμάτων και στην σταθεροποίηση των δημοσίων οικονομικών, η υπερβολική έμφαση στην έμμεση φορολογία, οι περικοπές δαπανών και η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος οδήγησαν σε ύφεση, αύξηση της ανεργίας και εισοδηματική ανισότητα. Παράλληλα οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις επλήγησαν δυσανάλογα, με αποτέλεσμα την συρρίκνωση του παραγωγικού ιστού και την μετανάστευση των νέων (brain drain). Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει την μετάβαση σ ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που θα στηρίζεται σε παραγωγικές επενδύσεις, καινοτομία, εξωστρέφεια και δίκαιη κατανομή των φορολογικών βαρών.