Οι αντιλήψεις των εκπαιδευτών ενηλίκων στην εφαρμογή της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης: Η περίπτωση του ΣΔΕ της Π.Ε. Ηλείας

Abstract

Εισαγωγή: Τα ΣΔΕ διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην κοινωνική ένταξη και εργασιακή ενδυνάμωση ενηλίκων που δεν έχουν ολοκληρώσει τη βασική εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένων των μεταναστών και των προσφύγων. Ως θεσμοί έχουν τη δυνατότητα να προάγουν τη διαπολιτισμική εκπαίδευση, ενισχύοντας την αποδοχή στην ετερότητα και την ενεργό συμμετοχή στην κοινωνία. Αν και η Ευρωπαϊκή πολιτική υποστηρίζει θεσμικά τη διαπολιτισμική εκπαίδευση, η εφαρμογή της στην πράξη αντιμετωπίζει προκλήσεις που δημιουργούνται κυρίως θεσμικά από το εκάστοτε κράτος μέλος και την έλλειψη συστηματικής προσέγγισης και επαρκούς κατάρτισης των εκπαιδευτικών των Σχολείων Δεύτερης Ευκαιρίας (ΣΔΕ). Μεθοδολογία: Η παρούσα εργασία διερευνά τις αντιλήψεις των εκπαιδευτών ενηλίκων που εργάζονται σε ΣΔΕ αναφορικά με τις δεξιότητες που απαιτούνται για τη διαπολιτισμική εκπαίδευση, καθώς και την επάρκειά τους, τις διδακτικές πρακτικές που εφαρμόζουν και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν. Κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους 2023-2024 πραγματοποιήθηκαν ημιδομημένες συνεντεύξεις σε έντεκα (11) εκπαιδευτές ενηλίκων του ΣΔΕ Πύργου και των παραρτημάτων του στον νομό Ηλείας. Μέσα από την ποιοτική έρευνα αναλύθηκαν οι απόψεις των εκπαιδευτών για την κατάρτιση, τα εμπόδια και τις προτάσεις βελτίωσης της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Αποτελέσματα: Η μελέτη επισημαίνει τη σημασία του ΣΔΕ και των παραρτημάτων του στην ομαλή ένταξη ευάλωτων ομάδων και μεταναστών στην τοπική κοινωνία. Επίσης, ανέδειξε την ανάγκη για κεντρική και θεσμική υποστήριξη του ΣΔΕ και των εκπαιδευτικών του, σε θέματα κατευθύνσεων, υποδομών και συνεχούς επιμόρφωσης, που μπορούν να ενισχύσουν τη διαπολιτισμική εκπαίδευση στην πράξη. Συμπεράσματα: Οι εκπαιδευτικοί του ΣΔΕ και των παραρτημάτων του φάνηκε να έχουν τη διάθεση και σε κάποιο βαθμό την προσωπική δέσμευση να προωθήσουν τη διαπολιτισμική εκπαίδευση. Παρόλο που απουσιάζει θεσμικά η συστηματική υποστήριξη και επιμόρφωση των εκπαιδευτών ενηλίκων, ορισμένοι αναφέρουν παιδαγωγικές πρακτικές που ευνοούν τη συμπερίληψη και το σεβασμό στην ετερότητα. Η αξιοποίηση των παραπάνω εμπειριών, σε συνδυασμό με την ενίσχυση σε επιμόρφωση και πόρους, μπορεί να αποτελέσει μια άξια βάση για τη διαμόρφωση ενός πιο ολοκληρωμένου και αποτελεσματικού διαπολιτισμικού περιβάλλοντος στη λειτουργία του ΣΔΕ.