Τα Περιφερειακά Προγράμματα της προγραμματικής περιόδου 2021-2027 και η συμβολή τους στην ανάπτυξη των Περιφερειών

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εκπονείται με στόχο την κριτική ανάλυση και αξιολόγηση της Πολιτικής Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) κατά την Προγραμματική Περίοδο 2021-2027 στο ελληνικό περιβάλλον, εστιάζοντας στη δομή, τη χρηματοδοτική αρχιτεκτονική και τους μηχανισμούς εφαρμογής των Περιφερειακών Προγραμμάτων. Η έρευνα στηρίζεται στην εξέταση των κανονιστικών κειμένων της Ε.Ε., των Πέντε Στόχων Πολιτικής και της φιλοσοφίας του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ), για τον εντοπισμό της στρατηγικής μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Περιέχει μία ποσοτική ανάλυση των δεδομένων από τους Πίνακες Χρηματοδότησης των ΠΕΠ (2021-2027) για την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με την κατανομή της Δημόσιας Δαπάνης και τα ποσοστά συγχρηματοδότησης. Παράλληλα, αναλύθηκαν δείκτες αξιολόγησης της προηγούμενης περιόδου (2014-2020), ιδίως σε κρίσιμους τομείς όπως οι οδικές και λιμενικές υποδομές, με στόχο την ανάδειξη των διαχρονικών διαρθρωτικών και διαχειριστικών αδυναμιών. Διαπιστώνεται ότι η Πολιτική Συνοχής 2021-2027 αποτελεί το κεντρικό επενδυτικό εργαλείο για την επίτευξη των φιλόδοξων ευρωπαϊκών στόχων. Οι Περιφερειακές Στρατηγικές ευθυγραμμίζονται πλήρως με τον Στόχο Πολιτικής 1 (Έξυπνη Ευρώπη), δίνοντας έμφαση στην Εξειδίκευση (RIS3), και τον Στόχο Πολιτικής 2 (Πράσινη Ευρώπη), ο οποίος δεσμεύει σημαντικούς πόρους για την ενεργειακή αναβάθμιση και την κλιματική προσαρμογή. Επιπλέον, μέσω του ΕΚΤ+ (ΣΠ4), επιβεβαιώνεται ο κοινωνικός χαρακτήρας της Πολιτικής, με σημαντική δέσμευση πόρων για την καταπολέμηση της φτώχειας και την ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου (π.χ. Υγεία και Εκπαίδευση).