Οι καθοριστικοί παράγοντες της ευμάρειας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Abstract

Η παρούσα εργασία διερευνά τους καθοριστικούς παράγοντες της ευμάρειας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εστιάζοντας στη σύνδεσή της με την ψηφιακή οικονομία και την δημοσιονομική αυτονομία, χρησιμοποιώντας δεδομένα Panel Data για 12 χώρες της ΕΕ και για την περίοδο 2018-2023. Για τον σκοπό αυτό, εκτιμήθηκαν δύο βασικά οικονομετρικά υποδείγματα με τη μεθοδολογία των Fixed Effects (FE), η οποία επιλέχθηκε έναντι της Pooled OLS για τον έλεγχο της μη παρατηρούμενης διατομεακής ετερογένειας (σταθερών χαρακτηριστικών των χωρών). Για το Μοντέλο 1, που συνδέει την Τοπική Κυβέρνηση με τον δείκτη Ψηφιακής Οικονομίας και κοινωνίας ( Digital Economy and Society Index-DESI) ως εξαρτημένη μεταβλητή ορίστηκε ο DESI. Ανεξάρτητες μεταβλητές ορίστηκαν δημοσιονομικοί δείκτες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (όπως Φορολογικά Έσοδα, Έσοδα από Κοινωνικές Εισφορές, Δαπάνες Αποζημίωσης Υπαλλήλων – όλοι ως ποσοστό του ΑΕΠ) και ενδεικτικά ως μεταβλητή ελέγχου ο λογάριθμος του ΑΕΠ ανά κάτοικο. Βασικό εύρημα του Μοντέλου 1, σύμφωνα με τη μέθοδο του μοντέλου Fixed Effects, έδειξε ότι, λόγω σοβαρών προβλημάτων πολυγραμμικότητας (Variance Inflation Factor -VIF) μεταξύ των δημοσιονομικών μεταβλητών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές και ανεξάρτητες επιδράσεις των επιμέρους δεικτών στον DESI. Ως προς το Μοντέλο 2, που αφορά στη συσχέτιση της Γενικής Κυβέρνησης με την Τοπική Αυτονομία, ως εξαρτημένη μεταβλητή ορίστηκε ο Δείκτης Τοπικής Δημοσιονομικής Αυτονομίας. Ανεξάρτητες μεταβλητές ορίστηκαν δημοσιονομικοί δείκτες της Γενικής Κυβέρνησης (όπως Φορολογικά Έσοδα, Έσοδα από Κοινωνικές Εισφορές και Συνολική Δαπάνη – όλοι ως ποσοστό του ΑΕΠ) και μεταβλητές ελέγχου. Κυριότερο εύρημα του μοντέλου 2, αποτέλεσε ότι, η αύξηση των Φορολογικών Εσόδων της Γενικής Κυβέρνησης έχει αρνητική και στατιστικά σημαντική επίδραση στον Δείκτη Τοπικής Δημοσιονομικής Αυτονομίας. Αντίθετα, το ΑΕΠ ανά κάτοικο συνδέεται θετικά και σημαντικά με την αυτονομία. Συνολικά, το Μοντέλο 2, αποδεικνύεται ιδιαίτερα ισχυρό, εξηγώντας το 85,4% της τοπικής δημοσιονομικής αυτονομίας. Τα συμπεράσματα υπογραμμίζουν ότι η δημοσιονομική συγκέντρωση στην κεντρική κυβέρνηση περιορίζει την αυτονομία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ενώ η οικονομική ευημερία του κράτους αποτελεί θετικό παράγοντα για την αποκέντρωση.