Η εποπτεία των τραπεζικών ιδρυμάτων στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση: Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Τράπεζας της Ελλάδος

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο της ευρωπαϊκής τραπεζικής εποπτείας, όπως αυτό διαμορφώθηκε μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, με επίκεντρο τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό (ΕΕΜ) και τη λειτουργία του στο πλαίσιο της Τραπεζικής Ένωσης. Αναλύεται η μεταφορά εποπτικών αρμοδιοτήτων από το εθνικό στο υπερεθνικό επίπεδο και η ανάθεση κεντρικού ρόλου στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, καθώς και η κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και των εθνικών αρμόδιων αρχών (ΕΑΑ). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα κριτήρια χαρακτηρισμού των πιστωτικών ιδρυμάτων ως «σημαντικών» και στη διαφοροποίηση της εποπτικής έντασης ανάλογα με το μέγεθος, τη διασυνοριακή δραστηριότητα και τη συστημική τους σημασία. Παράλληλα, εξετάζεται η έννοια των ιδρυμάτων συστημικής σημασίας (O-SII), τα πρόσθετα κεφαλαιακά αποθέματα ασφαλείας που επιβάλλονται και ο ρόλος της μακροπροληπτικής εποπτείας. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας αναλύεται η εφαρμογή του ευρωπαϊκού εποπτικού πλαισίου στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα, το οποίο χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό συγκέντρωσης και ενισχυμένη εποπτική παρακολούθηση. Αξιολογείται η συμβολή της ευρωπαϊκής εποπτείας στην ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, στη βελτίωση της κεφαλαιακής επάρκειας και στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Η εργασία καταλήγει ότι η ενιαία εποπτική αρχιτεκτονική συνέβαλε ουσιωδώς στη θωράκιση του τραπεζικού συστήματος, ενώ παράλληλα αναδεικνύονται οι θεσμικές προκλήσεις που εξακολουθούν να υφίστανται, ιδίως ως προς την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης και την εξισορρόπηση μεταξύ εποπτικής αυστηρότητας και αναπτυξιακής λειτουργίας των τραπεζών.