Εργασιακή κινητικότητα Μπαγκλαντεσιανών μεταναστών στο κλάδο επισιτισμού τουρισμού στις Κυκλάδες

Abstract

Η εργασιακή κινητικότητα συνιστά ένα διαχρονικό φαινόμενο που διαπερνά τις ανθρώπινες κοινωνίες, καθώς οι άνθρωποι μετακινούνται συνεχώς αποζητώντας καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, ευκαιρίες απασχόλησης και γενικότερα βελτίωση της ποιότητας ζωής τους (Castles & Miller, 2009). Ιδιαίτερη περίπτωση αυτού του διαχρονικού φαινομένου, αποτελεί η μετακίνηση εργαζομένων από το Μπαγκλαντές προς την Ελλάδα, που μετρά την απαρχή της κατά τη δεκαετία του 1980 ((Papadopoulos & Fratsea, 2018). Αν και αφορούσε κυρίως σε πρώτη φάση τον αγροτικό και κατασκευαστικό κλάδο, τα τελευταία χρόνια (και ειδικά στο κατώφλι της οικονομικής κρίσης του 2009) έχει αρχίσει να παίρνει διαστάσεις και στους κλάδους του επισιτισμού- τουρισμού, οι οποίοι αποτελούν κεντρικούς τομείς της ελληνικής οικονομίας (Κασιμάτη, 2018). Άλλωστε, σε ότι αφορά τον τουρισμό δεν είναι λίγοι αυτοί που υποστηρίζουν το αφήγημα πως αυτός αποτελεί τη μόνη βαριά βιομηχανία της χώρας και ως εκ τούτου, χρειάζεται να καλυφθούν τα εργασιακά κενά που προκύπτουν, με κριτήριο το λιγότερο δυνατό κόστος από τη πλευρά του κράτους και των εργοδοτών. Κύριοι αποδέκτες αυτής της πολιτικής, πέραν από τη νεολαία είναι οι μετανάστες. Στα πλαίσια αυτής της ανάγκης για φθηνά εργατικά χέρια, συνάπτονται τα τελευταία χρόνια διμερής συμφωνίες μεταξύ κρατών, με μια εξ΄αυτών να είναι η διμερής συμφωνία μεταξύ Ελλάδας- Μπαγκλαντές (2022), στην οποία θα αναφερθώ εκτενώς σε αυτή την εργασία. Παράλληλα, οι Κυκλάδες συγκεντρώνουν πλούσια τουριστική δραστηριότητα, που σε συνδυασμό με την ιδιαίτερη γεωγραφική τους θέση, συγκροτούν έναν πρότυπο τομέα μελέτης για την πληρέστερη αντίληψη της εξελικτικής σχέσης που αναπτύσσεται μεταξύ των μεταναστών εργαζομένων και της τοπικής αγοράς εργασίας (Leontidou, 1990). Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία επικεντρώνεται στην ανάλυση της εργασιακής κινητικότητας των Μπαγκλαντεσιανών μεταναστών που εργάζονται στον επισιτιστικό και τουριστικό τομέα στις Κυκλάδες. Πιο συγκεκριμένα γίνεται μια απόπειρα να διερευνηθούν τα κίνητρα, οι προκλήσεις και οι εμπειρίες τους, δίνοντας μας έτσι μια ολοκληρωμένη εικόνα του ρόλου και της συμβολής τους στον τομέα αυτό και της διάδρασης τους με τις κοινωνικές και οικονομικές διαρθρώσεις της περιοχής των Κυκλάδων. Επιπλέον, η εργασία αποσκοπεί να φωτίσει πλευρές που αφορούν τις συνθήκες εργασίας, διαβίωσης και κοινωνικής τους ενσωμάτωσης. Έτσι θα παρουσιαστεί το νομικό και θεσμικό πλαίσιο που διέπει την απασχόληση των μεταναστών στην Ελλάδα, εντοπίζοντας πιθανά κενά ή προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι από το Μπαγκλαντές στην προσπάθειά τους να ενσωματωθούν στην ελληνική κοινωνία (Triandafyllidou, 2013). Βασική πηγή άντλησης δεδομένων θα είναι οι συνεντεύξεις με εργαζόμενους του επισιτιστικού και τουριστικού τομέα από το Μπαγκλαντές, προσφέροντας μια βαθύτερη και αυθεντική εικόνα της πραγματικότητάς τους (Bryman, 2016).