Διδακτικές πρακτικές σε πολυπολιτισμικό περιβάλλον

Abstract

Η σύγχρονη ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα της Πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης χαρακτηρίζεται από πολιτισμική ετερογένεια, καθώς ο αριθμός των αλλόγλωσσων και πολιτισμικά ετερογενών μαθητών στις γενικές σχολικές τάξεις αυξάνεται σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Η πραγματικότητα αυτή καθιστά το έργο του εκπαιδευτικού ιδιαίτερα απαιτητικό. Παιδαγωγικές προσεγγίσεις, όπως η Διαφοροποιημένη Διδασκαλία και η Διαπολιτισμική Εκπαίδευση φαίνεται πως συμβάλουν στην αντιμετώπιση της κατάστασης, καθώς θέτουν στη διάθεση του εκπαιδευτικού την κατάλληλη γνώση και τις μεθόδους για μια αποτελεσματικότερη και παιδαγωγικά ορθότερη αντιμετώπιση αυτής της ανομοιογένειας. Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση των πρακτικών διδασκαλίας, που εφαρμόζουν οι εκπαιδευτικοί των σχολείων της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης ανά την ελληνική επικράτεια, προκειμένου να ανταποκριθούν στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, τις δυνατότητες και τις εκπαιδευτικές ανάγκες των μαθητών της τάξης τους. Στην έρευνα συμμετείχαν 120 εκπαιδευτικοί (Ν=120), 110 γυναίκες και 10 άνδρες. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε ερωτηματολόγιο με ερωτήσεις κλειστού και ανοικτού τύπου. Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια στατιστικών ελέγχων και του προγράμματος SPSS (Statistical Package for the Social Sciences), [version 29.0.1.0 (171)]. Βάσει των αποτελεσμάτων της ανάλυσης διαπιστώθηκε πως οι εκπαιδευτικοί εφαρμόζουν διαφοροποιημένες και πολυτροπικές στρατηγικές (όπως ομαδοσυνεργατικές δραστηριότητες και πολυτροπικά υλικά), που ενισχύουν τη συμμετοχή και την κοινωνική ένταξη των μαθητών. Ωστόσο συχνά συναντώνται δυσκολίες, με κυριότερη τις γλωσσικές διαφορές. Επίσης, διαπιστώθηκε η ανάγκη ενίσχυσης αποτελεσματικών πρακτικών και ανάπτυξης εκπαιδευτικού υλικού με πολιτισμική ευαισθησία. Τέλος, η επιμόρφωση αναδεικνύεται ως βασικός μηχανισμός στήριξης, ενώ παράλληλα τονίζεται η σημασία συνεργατικών και βιωματικών προσεγγίσεων, υποστηρικτικών μηχανισμών και εκπαιδευτικών πολιτικών, που θα ενισχύουν τη συμπερίληψη και την ισότιμη πρόσβαση στη μάθηση.