Κοινωνική Πολιτική: Γήρανση του Πληθυσμού - Δημογραφική Κρίση και Χαμηλή Γονιμότητα στην Ελλάδα: Μια Ποσοτική Εμπειρική Έρευνα Απόψεων

Abstract

Η παρούσα έρευνα διερεύνησε τις αντιλήψεις των Ελλήνων πολιτών σχετικά με τη δημογραφική κρίση, η οποία χαρακτηρίζεται από τη γήρανση του πληθυσμού και τη χαμηλή γονιμότητα/υπογονιμότητα, καθώς και σχετικά με την αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων κοινωνικών πολιτικών. Αρχικά έγινε βιβλιογραφική ανασκόπηση σχετικά με το μελετώμενο ζήτημα, ενώ ακολούθησε ποσοτική έρευνα με ερωτηματολόγιο (σε δείγμα N=110), για την εμπειρική διερεύνηση των απόψεων των Ελλήνων πολιτών σχετικά με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της δημογραφικής κρίσης, την επάρκεια των υφιστάμενων μέτρων και τις προτάσεις για πολιτικές που οι πολίτες θεωρούν αναγκαίες για την αντιμετώπισή της. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η δημογραφική κρίση γίνεται αντιληπτή ως σοβαρή απειλή για την οικονομία, το ασφαλιστικό σύστημα, την αγορά εργασίας και την κοινωνική συνοχή. Οι υφιστάμενες κοινωνικές πολιτικές αξιολογούνται ως ανεπαρκείς, αποσπασματικές και χωρίς ουσιαστικό αντίκτυπο στις αποφάσεις τεκνοποίησης. Οι πολίτες προτείνουν κατά κύριο λόγο, ως ιδιαίτερα σημαντικές παρεμβάσεις τη βελτίωση της πρόσβασης σε παιδικούς σταθμούς, τα φορολογικά κίνητρα, την επέκταση των γονικών αδειών, την ευέλικτη εργασία και την ενίσχυση των προγραμμάτων υποστήριξης της γονιμότητας. Συμπεραίνεται τελικά, ότι η αναδεικνύεται η ανάγκη για ένα ολιστικό, βελτιωμένο, μακροπρόθεσμο και κοινωνικά δίκαιο πλαίσιο δημογραφικής πολιτικής, το οποίο θα συνδυάζει οικονομική ενίσχυση, εργασιακή ευελιξία, πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας και ενίσχυση της αναπαραγωγικής υγείας. Εν ολίγοις, τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι η δημογραφική κρίση απαιτεί συντονισμένες, πολυεπίπεδες και βιώσιμες παρεμβάσεις, με στόχο τη στήριξη της οικογένειας και τη διασφάλιση της κοινωνικής και οικονομικής βιωσιμότητας της χώρας.