Ναρκισσισμός και κινηματογραφική ταυτότητα: Ο Patrick Bateman και ο Tom Ripley ως σύγχρονες μορφές του Νάρκισσου

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τον ναρκισσισμό ως ψυχικό και αφηγηματικό φαινόμενο, διερευνώντας τη συγκρότηση του εαυτού μέσα από το πρίσμα της σχέσης με τον Άλλον. Αφετηρία της ανάλυσης αποτελεί ο μύθος του Νάρκισσου, όπως παρουσιάζεται σε διαφορετικές αρχαίες εκδοχές, και ο συμβολισμός του καθρέφτη και του ειδώλου ως μορφών αυτοαναφορικότητας και απώλειας της σχέσης. Στη συνέχεια, η εργασία εστιάζει στη Ναρκισσιστική Διαταραχή Προσωπικότητας, με βάση σύγχρονες ψυχοδυναμικές και κλινικές προσεγγίσεις, αναδεικνύοντας τον ρόλο της οικογενειακής δυναμικής στη διαμόρφωση ναρκισσιστικών δομών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μητέρα νάρκισσο, στον συναισθηματικά απόντα πατέρα και στις συνέπειες αυτών των σχέσεων για τη συγκρότηση της ταυτότητας της κόρης καθώς και στον ρόλο του Σημαντικού Άλλου ως δυνητικά αποκαταστατικού αλλά και ενίοτε επιβαρυντικού παράγοντα. Το θεωρητικό σκέλος ολοκληρώνεται με την ανάλυση κινηματογραφικών χαρακτήρων, όπως ο Patrick Bateman (American Psycho) και ο Tom Ripley (The American Friend), οι οποίοι λειτουργούν ως σύγχρονες αφηγηματικές εκδοχές του ναρκισσιστικού υποκειμένου. Μέσα από τη σύνδεση μύθου, ψυχαναλυτικής θεωρίας και κινηματογραφικής αφήγησης, η εργασία αναδεικνύει τον ναρκισσισμό ως φαινόμενο βαθιά σχεσιακό, που διαμορφώνει τόσο την ψυχική ζωή όσο και τη δραματουργική κατασκευή των χαρακτήρων.