Απόψεις και εμπειρίες των νοσηλευτών σχετικά με τα ιατρικά σφάλματα

Abstract

Η ασφάλεια των ασθενών αποτελεί θεμελιώδη προτεραιότητα στα σύγχρονα συστήματα υγείας, με τα ιατρικά σφάλματα, ιδίως τα φαρμακευτικά, να αναγνωρίζονται διεθνώς ως μία από τις σημαντικότερες αιτίες αποτρέψιμης νοσηρότητας και θνησιμότητας. Στόχος της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση των απόψεων και εμπειριών των νοσηλευτών που εργάζονται σε χειρουργική κλινική σχετικά με την έννοια, τους παράγοντες, τη διαχείριση και την αναφορά των ιατρικών σφαλμάτων. Η παρούσα μελέτη είναι ποιοτική και πραγματοποιήθηκαν ημι δομημένες συνεντεύξεις με 11 νοσηλευτές, οι οποίες απομαγνητοφωνήθηκαν και αναλύθηκαν με θεματική ανάλυση περιεχομένου. Τα ευρήματα ανέδειξαν επτά κύρια θεματικά πεδία: (α) εμπειρία εργασίας στη χειρουργική κλινική, (β) αντίληψη του ιατρικού σφάλματος, (γ) προσωπικές εμπειρίες ιατρικών σφαλμάτων, (δ) παράγοντες που οδηγούν σε ιατρικά και φαρμακευτικά σφάλματα, (ε) κλίμα και κουλτούρα αναφοράς σφαλμάτων, (στ) συναισθηματικές αντιδράσεις των νοσηλευτών απέναντι στα λάθη και (ζ) προτάσεις και ανάγκες για την πρόληψη των σφαλμάτων. Η πλειονότητα των συμμετεχόντων αναφέρθηκε σε συνθήκες υψηλού φόρτου εργασίας, υποστελέχωση και συχνές διακοπές κατά την εκτέλεση κρίσιμων κλινικών διαδικασιών, οι οποίες αυξάνουν τον κίνδυνο λαθών. Ταυτόχρονα, η ανεπάρκεια σαφών διαδικασιών και η περιορισμένη κουλτούρα ανοικτής αναφοράς αποτέλεσαν σημαντικά εμπόδια για την αναγνώριση και διαχείριση σφαλμάτων. Οι νοσηλευτές περιέγραψαν έντονα συναισθήματα άγχους, φόβου και ευθύνης όταν συνέβαινε λάθος, τονίζοντας τη σοβαρότητα των συνεπειών για τον ασθενή αλλά και την ψυχολογική επιβάρυνση του προσωπικού. Η μελέτη καταλήγει ότι απαιτείται συστηματική ενίσχυση της εκπαίδευσης, ανάπτυξη κουλτούρας μη τιμωρητικής αναφοράς και οργανωτικές παρεμβάσεις που θα μειώσουν τον κίνδυνο σφάλματος και θα ενισχύσουν την ασφάλεια των ασθενών.