Η διαχείριση ενός αρχαιολογικού έργου ανάδειξης στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης: το παράδειγμα της συστηματικής ανασκαφής του Αγίου Βασιλείου Ξηροκαμπίου Λακωνίας

Abstract

Η παρούσα εργασία εξετάζει το ζήτημα της αειφόρου διαχείρισης ενός υπό εξέλιξη αρχαιολογικού έργου και μάλιστα αυτού της συστηματικής ανασκαφής, αξιοποιώντας το παράδειγμα της αρχαιολογικής θέσης του Αγίου Βασιλείου Ξηροκαμπίου Λακωνίας. Μέσα από την ιστορική αναδρομή της διαμόρφωσης των θεσμών της προστασίας και ανάδειξης των αρχαιοτήτων στη χώρα μας, επιχειρείται η κατανόηση και η περιγραφή του πλαισίου υλοποίησης ενός αρχαιολογικού έργου και των πολιτικοκοινωνικών συνθηκών, εθνικών και διεθνών, που το διαμόρφωσαν. Κατόπιν παραδοχής ότι το αρχαιολογικό έργο εν γένει αποτελεί έργο ανάδειξης, αναλύεται η έννοια της βιώσιμης (αειφόρου) διαχείρισης ενός τέτοιου έργου στο πλαίσιο της σύγχρονης διαχειριστικής προσέγγισης της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Επισημαίνεται δε ο ιδιαίτερα κομβικός ρόλος του κρατικού στρατηγικού σχεδιασμού ως βασικής προϋπόθεσης για την πραγμάτωση των παραπάνω στόχων. Επίσης, ιδιαίτερη μνεία γίνεται στη συνδρομή των σύγχρονων τεχνολογιών σε όλα τα στάδια της ανάδειξης ενός αρχαιολογικού χώρου (τεκμηρίωση, συντήρηση, μελέτη, αποκατάσταση, ανάδειξη) και της αξιοποίησής τους εντός ενός θεσμοθετημένου θεωρητικού πλαισίου, για την υλοποίηση ερευνητικών, εκπαιδευτικών, ψυχαγωγικών σκοπών, καθώς και στη συνθήκη ενός υπό ανασκαφή αρχαιολογικού χώρου. Ως απότοκο της μεθοδικής συζήτησης και ανάλυσης των ζητημάτων που άπτονται της διαχείρισης και ανάδειξης των μνημειακών καταλοίπων του παρελθόντος, προτείνονται συγκεκριμένοι τρόποι αειφόρου διαχείρισης και ανάδειξης μίας υπό ανασκαφή αρχαιολογικής θέσης, αξιοποιώντας ως μελέτη περίπτωσης (Case Study) αυτή της ανασκαφής του Αγίου Βασιλείου Ξηροκαμπίου Λακωνίας.