Η άποψη και η στάση των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Περιφερειακής Ενότητας Αρκαδίας σχετικά με την ‘εσωτερική και εξωτερική’ αξιολόγηση (Υ.Α. 108906/10.09.2021). Απόψεις, αντιλήψεις, προβλήματα

Abstract

Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να ερευνήσει και να αναδείξει την άποψη και τη στάση των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Περιφερειακής Ενότητας Αρκαδίας όσο αφορά τις διαδικασίες και τις διεργασίες που προβλέπει η Υ.Α. 108906/10.09.2021. Στο θεωρητικό μέρος γίνεται μία παρουσίαση της έννοιας της αξιολόγησης υπό την άποψη της διοικητικής επιστήμης, αναλύονται οι μορφές και τα μοντέλα της αξιολόγησης στην εκπαίδευση, γίνεται αναφορά στην ιστορική εφαρμογή της στην Ελλάδα από πλευράς νομοθετικών πρωτοβουλιών. Η βιβλιογραφική ανασκόπηση δείχνει το έντονο ενδιαφέρον της επιστημονικής και εκπαιδευτικής κοινότητας για την αξιολόγηση στην εκπαίδευση. Ακόμη εξετάζεται η αρχιτεκτονική δομή του εκπαιδευτικού συστήματος τόσο από τις τελευταίες εκθέσεις του Ο.Ο.Σ.Α. όσο και υπό του πρίσματος των θεσμικών οικονομικών που αναδεικνύουν την αποτελεσματικότητα του εκπαιδευτικού συστήματος όσο αφορά την επίτευξη του αξιώματος της «ισότητας ευκαιριών» εις βάρος όμως της ευελιξίας και της μη επίτευξης υψηλής απόδοσης εξαιτίας του κόστους που προκύπτει από τη ίδια τη δομή του συστήματος και αφορά τον έλεγχο, τήρηση και επιβολή πολιτικών ανά σχολική μονάδα, καθότι δεν δύναται να επιμερίσει τα οφέλη με τα βάρη διαδικασιών και διεργασιών ανά δομή, ομάδα και άτομο. Στο ερευνητικό μέρος το βασικό ερώτημα είναι αν η εφαρμογή της Υ.Α., της οποίας η φιλοσοφία εδράζεται τόσο σε ένα ανθρωπιστικό μοντέλο αξιολόγησης προβάλλοντας τη συλλογική εσωτερική αξιολόγηση αναδεικνύοντας έτσι τη συλλογικότητα και την υπευθυνότητα όσο και σε ένα τεχνοκρατικό, θα προκαλέσει αναμενόμενα οφέλη και βελτιώσεις στους εκπαιδευτικούς αλλά και στα υπόλοιπα ενδιαφερόμενα μέρη (Υπουργείο Παιδείας, διοίκηση/γραφειοκρατία, μαθητές/τριες, γονείς, ευρύτερη κοινωνία). Επομένως δύναται να εκληφθεί από τους εκπαιδευτικούς η εφαρμογή της Υ.Α. ως «εργαλείο βελτίωσης» του εκπαιδευτικού έργου της σχολικής μονάδας; Επιμέρους ερωτήματα είναι: i) αν η βασική φιλοσοφία και οι προβλεπόμενες διαδικασίες της Υ.Α. κατανοούνται από τους εκπαιδευτικούς. Επίσης ερευνάται αν θεωρούν οι εκπαιδευτικοί: ii) πως τα ψηφιακά μέσα που προβλέπει η Υ.Α. ότι απλοποιούν τη διαδικασία, iii) η αρχιτεκτονική της Υ.Α. θα συμβάλλει στην αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και πόρων προς τη σχολική μονάδα με βάση τις ανάγκες της, iv) αναμένουν οι εκπαιδευτικοί βελτίωση της παιδαγωγικής – μαθησιακής λειτουργίας, της διοικητικής και της επαγγελματικής ανάπτυξης των εκπαιδευτικών, v) αναμένουν προσδοκώμενα οφέλη υλικά ή άυλα, όπως αύξηση αμοιβών ή βελτίωση της ευημερίας τους ως αποτέλεσμα της εφαρμογής της Υ.Α., vi) δηλώνουν παράγοντες που επηρεάζουν τη στάση τους ως προς την εφαρμογή της Υ.Α., όπως αν επηρεάζεται αυτή από το ανώτατο συνδικαλιστικό όργανο της Π/θμιας Εκπ/σης, τη Δ.Ο.Ε. ή από το εργασιακό περιβάλλον, τις προηγούμενες κρίσεις, υγειονομική και οικονομική; Αν και η στάση των εκπαιδευτικών της Π.Ε. Αρκαδίας στο βασικό ερώτημα όσο και στα επιμέρους ερωτήματα είναι αρνητική, δηλαδή δηλώνουν πως δεν αναμένουν βελτιώσεις σε λειτουργίες του σχολείου, ούτε άλλες υλικές αμοιβές, εντούτοις ένα 72,4% εκφράζεται θετικά στην αυτοαξιολόγηση, αξιολόγηση εκπαιδευτικού έργου στη σχολική μονάδα, ένα 70,7% δεν θεωρεί πως είναι αρκετό να αξιολογείται ο εκπαιδευτικός για τη βελτίωση του εκπαιδευτικού έργου, άρα χρειάζονται κι άλλες προβλέψεις για την αποτίμηση του εκπαιδευτικού συστήματος. Υπό αυτές τις συνθήκες ένα 36,2% δηλώνει πως αν ληφθεί υπόψη η ευημερία, η πρόοδος και η ψυχική υγεία όλων των ενδιαφερόμενων μερών είναι πιο σημαντικό για αυτούς να μη γίνεται καθόλου αξιολόγηση.