Κινητές Ιατρικές Μονάδες: Ενδυνάμωση & προώθηση της πρόληψης στις δυσπρόσιτες περιοχές του Αιγαίου

Abstract

Εισαγωγή: Η παροχή ισότιμης, συνεχούς και ολοκληρωμένης φροντίδας υγείας σε γεωγραφικά απομονωμένες περιοχές όπως το νησιωτικό σύμπλεγμα του Αιγαίου αποτελεί διαχρονική πρόκληση για το ελληνικό σύστημα υγείας. Οι Κινητές Ιατρικές Μονάδες αναδύονται ως καινοτόμο μοντέλο παρέμβασης, ενισχύοντας την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας, την πρόληψη και τη δημόσια υγεία. Σκοπός: Η παρούσα διεπιστημονική διατριβή διερευνά την εφαρμογή και αποτελεσματικότητα των Κινητών Ιατρικών Μονάδων σε δυσπρόσιτες περιοχές του Αιγαίου κατά την περίοδο 2014–2024, με στόχο την αποτίμηση της συμβολής τους στη μείωση των ανισοτήτων στην υγειονομική πρόσβαση, την ενίσχυση της πρόληψης και την αποδοτικότητα του υγειονομικού συστήματος. Μέθοδος: Υιοθετήθηκε μικτή μεθοδολογική προσέγγιση, συνδυάζοντας ποιοτική ανάλυση περιεχομένου των αποστολών των Κινητών Ιατρικών Μονάδων, μελέτες περίπτωσης σε νησιά (Ψαρά, Ανάφη, Ικαρία κ.ά.) και συγκριτική αξιολόγηση με διεθνή παραδείγματα (π.χ. ΗΠΑ, Ν. Αφρική, Ινδονησία). Χρησιμοποιήθηκε βιβλιογραφική έρευνα και βιβλιογραφική επισκόπηση σε δεδομένα από επίσημους φορείς. Αποτελέσματα: Οι ΚΙΜ συνέβαλαν ουσιαστικά στη βελτίωση της υγειονομικής κάλυψης και πρόληψης, ιδίως σε ευάλωτους και απομακρυσμένους πληθυσμούς. Παρατηρήθηκε μείωση παραπομπών σε νοσοκομεία, αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης και προώθηση διατομεακής συνεργασίας. Ωστόσο, καταγράφηκαν οργανωτικές αδυναμίες, ελλείψεις στελέχωσης και περιορισμοί στην τεχνολογική διασύνδεση με μόνιμες δομές υγείας. Συμπεράσματα: Οι Κινητές Ιατρικές Μονάδες αποτελούν κρίσιμη προσέγγιση για την ενίσχυση της ΠΦΥ και της ανθεκτικότητας του συστήματος υγείας, με προϋποθέσεις την ενσωμάτωση σε θεσμικά πλαίσια, την τεχνολογική αναβάθμιση και τη συμμετοχή της κοινότητας. Απαιτείται εθνική στρατηγική εδραίωσης των ΚΙΜ σε διαρκή, συστηματική βάση.