Το σύστημα πειθαρχικής ευθύνης στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Abstract

Η παρούσα εργασία εξετάζει το σύστημα πειθαρχικής ευθύνης στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, εστιάζοντας αφενός στο πειθαρχικό καθεστώς των εκπαιδευτικών ως ειδικής κατηγορίας δημοσίων λειτουργών και αφετέρου στο νέο πλαίσιο παιδαγωγικών μέτρων για τους μαθητές, όπως αυτό διαμορφώθηκε με τις κανονιστικές ρυθμίσεις του 2024. Σκοπός της είναι να αποτυπωθεί συστηματικά το ισχύον πειθαρχικό πλαίσιο, να αναδειχθούν οι ουσιώδεις διαφοροποιήσεις των εκπαιδευτικών έναντι άλλων δημοσίων υπαλλήλων ως προς την υπηρεσιακή τους ευθύνη, και να αξιολογηθεί κριτικά η αναλογικότητα και η λειτουργική αποτελεσματικότητα των μαθητικών μέτρων υπό το πρίσμα τς παιδαγωγικής στόχευσης και της προστασίας των θυμάτων. Ως μεθοδολογία εφαρμόσθηκε δευτερογενής βιβλιογραφική ανασκόπηση δογματικής νομικής βιβλιογραφίας, κριτική ανάλυση νομολογίας σχετικής με πειθαρχικές κυρώσεις και αναλογικότητα, καθώς και μελέτες περίπτωσης πρόσφατων περιστατικών (2025–2026) που ανέδειξαν την ένταση μεταξύ θεωρητικής ρύθμισης και πρακτικής εφαρμογής. Η ανάλυση κατέδειξε ότι η πειθαρχική ευθύνη των εκπαιδευτικών είναι αυστηρά ενταγμένη στον Υπαλληλικό Κώδικα και λειτουργεί ως μηχανισμός διασφάλισης της εύρυθμης λειτουργίας της διοίκησης σε χώρο αυξημένης ευθύνης, όπου η προστασία της προσωπικότητας και ασφάλειας των ανηλίκων αποτελεί πυρήνα του υπηρεσιακού καθήκοντος. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι το νέο μαθητικό πλαίσιο είναι κατ’ αρχήν παιδαγωγικό, πλην όμως εμφανίζει κίνδυνο ασυμμετριών εφαρμογής, ιδίως όταν η έλλειψη ενδιάμεσων υποστηρικτικών δομών οδηγεί σε υπερβολική προσφυγή σε μέτρα απομάκρυνσης. Συνολικά, αναδείχθηκε ότι η αναλογικότητα και η τεκμηριωμένη αιτιολογία συνιστούν τον κεντρικό όρο θεσμικής νομιμοποίησης και αποτελεσματικής προστασίας της σχολικής κοινότητας.