“Στάσεις και Αυτοαποτελεσματικότητα των Προπονητών Κολύμβησης, των Φοιτητών Ειδίκευσης και των Ναυαγοσωστών στη Συμπεριληπτική Διδασκαλία Παιδιών με Αναπηρία ή Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες”

Abstract

Η συμπερίληψη αποτελεί σύγχρονη και διεθνώς αναγνωρισμένη εκπαιδευτική προσέγγιση, η οποία προωθεί την ισότιμη συμμετοχή όλων των παιδιών, με ή χωρίς αναπηρία, στην εκπαίδευση. Η αποτελεσματική εφαρμογή συμπεριληπτικών πρακτικών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις στάσεις και την αυτοαποτελεσματικότητα των επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στη Φυσική Αγωγή και στον αθλητισμό. Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ στάσεων και αυτοαποτελεσματικότητας προπονητών κολύμβησης, φοιτητών ειδίκευσης και ναυαγοσωστών απέναντι στη συμπεριληπτική διδασκαλία παιδιών με αναπηρία ή/και Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες (ΕΕΑ). Στην παρούσα μελέτη συμμετείχαν 90 άτομα (33 προπονητές κολύμβησης, 31 φοιτητές ειδίκευσης και 26 ναυαγοσώστες). Για το φύλο και την ηλικία υπήρχαν 86 έγκυρες απαντήσεις: 58.1% άνδρες και 41.9% γυναίκες, ενώ οι συχνότερες ηλικιακές ομάδες ήταν 21–30 και 31 40 (33.7% η καθεμία). Η επαγγελματική εμπειρία συγκεντρώθηκε κυρίως στα 4–6 έτη (26.7%) και στα >10 έτη (23.3%). Ως πλαίσιο δραστηριοποίησης καταγράφηκαν συχνότερα σύλλογος/σωματείο (41.1%), ενώ ακολούθησαν δημόσιο και ιδιωτικό σχολείο (20.0% έκαστο) και ΚΔΑΠ/Κέντρο (18.9%). Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ηλεκτρονικά μέσω ασφαλούς πλατφόρμας (Google Forms) το δημογραφικό ερωτηματολόγιο, το ερωτηματολόγιο Swimming Coaches’ Attitudes Toward Inclusion των (Hammond et al., 2014; εφαρμογή σε ελληνικό πλαίσιο: Kasagianni et al., 2024) και την κλίμακα αυτοαποτελεσματικότητας των Hutzler και Barak (2017). Η στατιστική ανάλυση περιλάμβανε αξιοπιστία κλιμάκων (Cronbach’s α), περιγραφικά (M, SD), one-way ANOVA, συσχετίσεις Pearson και πολλαπλή γραμμική παλινδρόμηση (IBM SPSS Statistics 26). Καταγράφηκε στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση μεταξύ Στάσεων και Αυτοαποτελεσματικότητας. Οι προπονητές κολύμβησης παρουσίασαν τις πιο θετικές στάσεις και τα υψηλότερα επίπεδα αυτοαποτελεσματικότητας, ενώ οι φοιτητές ειδίκευσης εμφάνισαν επίσης θετικές 4 αντιλήψεις, ιδίως όταν είχαν παρακολουθήσει σχετικά μαθήματα ή επιμορφώσεις. Αντίθετα, οι ναυαγοσώστες παρουσίασαν πιο συγκρατημένες στάσεις και χαμηλότερη αυτοαποτελεσματικότητα, εύρημα που φαίνεται να συνδέεται με το είδος της επαγγελματικής τους εκπαίδευσης, η οποία συχνά δεν προέρχεται από ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα και εστιάζει κυρίως σε ζητήματα ασφάλειας, με περιορισμένη έμφαση στη διδασκαλία και στη συμπερίληψη. Σε πολυπαραγοντικό επίπεδο, στο μοντέλο πρόβλεψης της Αυτοαποτελεσματικότητας οι αυτοαξιολογούμενες Γνώσεις και η Επιμόρφωση είχαν στατιστικά σημαντική συμβολή, ενώ οι δείκτες εμπειρίας/επαφής με ΑμεΑ δεν παρουσίασαν στατιστικά σημαντική μοναδική συμβολή..Στο αντίστοιχο μοντέλο για τις Στάσεις, το συνολικό μοντέλο ήταν στατιστικά σημαντικό, με στατιστικά σημαντική συμβολή της Επιμόρφωσης.Συνολικά, τα ευρήματα έδειξαν ότι η επιμόρφωση αποτελεί κεντρικό παράγοντα ενίσχυσης της αυτοαποτελεσματικότητας και της συμπεριληπτικής κουλτούρας στον κολυμβητικό χώρο . Η μελέτη επεχείρησε να συμβάλει στη βιβλιογραφία, καθώς συγκαταλέγεται στις ελάχιστες που εξετάζουν ταυτόχρονα προπονητές κολύμβησης, φοιτητές ειδίκευσης και ναυαγοσώστες.