Διοίκηση εκπαιδευτικών μονάδων την περίοδο της Τέταρτης Βιομηχανικής Επανάστασης: η αλληλεπίδραση ηγεσίας και νέων τεχνολογιών

Abstract

Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να εξεταστεί η διοίκηση των σχολικών οργανισμών εν μέσω της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης (ψηφιοποίηση και ψηφιακός μετασχηματισμός). Για τον σκοπό αυτόν διεξήχθη μία ποιοτική έρευνα με ημιδομημένες συνεντεύξεις σε πέντε διευθυντές σχολικών μονάδων πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, που επιλέχθηκαν στη βάση της δειγματοληψίας ευκολίας και σκοπιμότητας. Διαπιστώθηκε πως οι διευθυντές χρησιμοποιούν ένα ευρύ φάσμα ψηφιακών τεχνολογιών / πλατφορμών για εκπαιδευτικούς και διοικητικούς σκοπούς. Οι εν λόγω ψηφιακές πλατφόρμες χρησιμοποιούνται κυρίως λόγω της διοικητικής επιβολής τους από το Υπουργείο Παιδείας. Ωστόσο, οι διευθυντές επιλέγουν και δικές τους πλατφόρμες / ψηφιακά εργαλεία στη βάση και άλλων κριτηρίων. Ανεξαρτήτως αυτών των κριτηρίων, οι ψηφιακές πλατφόρμες που χρησιμοποιούνται παρέχουν σημαντικά οφέλη και συμβάλλουν στη συνολική αποτελεσματικότητα και οργάνωση της σχολικής μονάδας. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν αρκετά εμπόδια και ποικίλες προκλήσεις και συγκεκριμένα λόγω τεχνικών θεμάτων, οργανωσιακών παραγόντων, αλλά και ζητημάτων που αφορούν το ανθρώπινο δυναμικό. Προκειμένου να αρθούν τα προαναφερθέντα εμπόδια και να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις που σημειώνονται απαιτείται η κρατική υποστήριξη μέσω της αναβάθμισης των τεχνολογικών υποδομών, της διαμόρφωσης κεντρικών πρωτοκόλλων για την ασφάλεια δεδομένων, της εξασφάλισης αξιόπιστης τεχνικής υποστήριξης, απλοποίησης των διαδικασιών, αλλά και της καθιέρωσης σαφών κατευθύνσεων από την κεντρική διοίκηση. Απαιτείται ακόμα ο σχεδιασμός και η υλοποίηση, τόσο σε επίπεδο κεντρικής διοίκησης όσο και οργανωσιακό, στοχευμένων προγραμμάτων εκπαίδευσης / επιμόρφωσης εκπαιδευτικών στις ψηφιακές δεξιότητες. Τέλος, σε επίπεδο οργανωσιακό, που όμως μπορεί να διευκολυνθεί από πρωτοβουλίες της κεντρικής διοίκησης, κρίνεται αναγκαία η συνεργασία μεταξύ σχολικών μονάδων που θα ενισχύσει και την ανταλλαγή καλών πρακτικών, η διαμόρφωση μίας κουλτούρας αποδοχής της αλλαγής και ψηφιακής καινοτομίας, η εφαρμογή μεθοδολογιών συνεχούς αξιολόγησης και βελτίωσης.