«Μαθητές/τριες με Κινητική Αναπηρία: Αντιλήψεις Εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Σχετικά με την Προώθηση της Συμπερίληψης και των Ενταξιακών Διαδικασιών»

Abstract

Αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζει η συστηματική σωματική δραστηριότητα στην ποιότητα ζωής των Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ), η παρούσα μελέτη επικεντρώνεται στη διερεύνηση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών Φυσικής Αγωγής που υπηρετούν στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση των νομών της Πελοποννήσου, σχετικά με τη σχολική συμπερίληψη μαθητών/τριών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ). Στο αρχικό στάδιο της εργασίας εξετάστηκε η σχετική βιβλιογραφία που αφορά την αναπηρία – με έμφαση στις κινητικές δυσκολίες – την ένταξη των ΑμεΑ στο γενικό σχολείο και τον παιδαγωγικό ρόλο της φυσικής αγωγής σε αυτή τη διαδικασία. Για την εμπειρική διερεύνηση του θέματος εφαρμόστηκε ποσοτική έρευνα, στην οποία συμμετείχαν εκατόν πενήντα τέσσερις (154) μόνιμοι εκπαιδευτικοί ΦΑ που εργάζονται σε σχολικές μονάδες της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην Πελοπόννησο. Η έρευνα είχε ως στόχο να αποτυπώσει τις στάσεις και τις απόψεις των εκπαιδευτικών σχετικά με τον τρόπο που αντιλαμβάνονται την ένταξη και το επίπεδο συμπερίληψης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ στο σύγχρονο ελληνικό σχολείο. Ως ερευνητικό εργαλείο αξιοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο «My Thinking About Inclusion» (MTAI), προσαρμοσμένο στην ελληνική γλώσσα. Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι οι συμμετέχοντες εμφανίζουν γενικά θετικές στάσεις και στις τρεις βασικές διαστάσεις του εργαλείου (Core Perspectives, Expected Outcomes, Classroom Practices), με την πιο ισχυρά θετική προσέγγιση να αφορά τα Αναμενόμενα Αποτελέσματα της συμπερίληψης. Η πολυμεταβλητή ανάλυση ανέδειξε ότι παράγοντες όπως το φύλο, ο αριθμός ετών διδακτικής εμπειρίας και –κυρίως– η επιμόρφωση στην ειδική αγωγή φαίνεται να επηρεάζουν σημαντικά τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών. Πιο θετικές στάσεις προς τη συμπερίληψη καταγράφονται στους άνδρες εκπαιδευτικούς και σε όσους έχουν 11–15 έτη προϋπηρεσίας ή επαγγελματική ενασχόληση με ζητήματα ειδικής αγωγής. Επιπλέον, η συμμετοχή σε σεμινάρια ειδικής αγωγής ενισχύει θετικά και τις τρεις πτυχές του MTAI, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη συστηματικής και συνεχούς επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών στον τομέα της συμπερίληψης.