Η καινοτόμος συμπεριφορά των εκπαιδευτικών. Εμπειρική διερεύνηση των προσδιοριστικών παραγόντων της

Abstract

Σκοπός: Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η διερεύνηση της καινοτόμας συμπεριφοράς των εκπαιδευτικών και των παραγόντων που τη διαμορφώνουν, με έμφαση στην εργασιακή ικανοποίηση, την προσωπική ευεξία, τα κίνητρα εργασίας, το οργανωσιακό κλίμα και την επιχειρηματική πρόθεση, καθώς και στη διερεύνηση πιθανών διαφοροποιήσεων ως προς δημογραφικά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά. Μεθοδολογία: Η έρευνα υιοθέτησε ποσοτική προσέγγιση και βασίστηκε σε αυτο-συμπληρούμενο ερωτηματολόγιο. Προηγήθηκε πιλοτική εφαρμογή σε 37 εκπαιδευτικούς, κατά την οποία ελέγχθηκε η αξιοπιστία των κλιμάκων (Cronbach’s α0,861–0,948), καθώς και η καταλληλότητα για παραγοντική διερεύνηση (KMO0,659, Bartlett’sTest p < 0,001). Η κύρια έρευνα πραγματοποιήθηκε σε δείγμα Ν97 εκπαιδευτικών, με πλειονότητα γυναικών (83,5%, Ν81). Οι συμμετέχοντες εργάζονταν κυρίως στον δημόσιο τομέα (86,6%, Ν84) έναντι του ιδιωτικού (13,4%, Ν13), ενώ ως προς τη βαθμίδα, το υψηλότερο ποσοστό απασχολούνταν στην πρωτοβάθμια (72,2%, Ν70), ακολουθούμενο από τη δευτεροβάθμια (13,4%, Ν13), την προσχολική (9,3%, Ν9) και μικρό ποσοστό μη εκπαιδευτικών (5,2%, Ν5). Στην κύρια έρευνα επιβεβαιώθηκε η μετρητική επάρκεια του εργαλείου (Cronbach’s α0,848–0,953, KMO0,767, Bartlett’sTest p < 0,001). Για την ανάλυση των δεδομένων εφαρμόστηκαν μέσω IBM SPSS 30.0, περιγραφική στατιστική, συσχετίσεις Pearson, t-test ανεξάρτητων δειγμάτων και ιεραρχική γραμμική παλινδρόμηση. Αποτελέσματα: Σε επίπεδο περιγραφικών αποτελεσμάτων, οι συμμετέχοντες κατέγραψαν μέτρια προς υψηλά επίπεδα καινοτόμας συμπεριφοράς (ΜΟ4,031, ΤΑ1,318), υψηλά κίνητρα εργασίας (ΜΟ4,566, ΤΑ0,894) και προσωπική ευεξία (ΜΟ4,522, ΤΑ1,516), μέτρια εργασιακή ικανοποίηση (ΜΟ 3,761, ΤΑ0,788) και επιχειρηματική πρόθεση (ΜΟ3,229, ΤΑ0,949), ενώ το οργανωσιακό κλίμα εμφανίστηκε συγκριτικά χαμηλότερο (ΜΟ2,296, ΤΑ0,698). Η συσχετιστική ανάλυση έδειξε ότι η καινοτόμα συμπεριφορά σχετίζεται θετικά με όλες τις μεταβλητές, με ισχυρότερες συσχετίσεις για τα κίνητρα εργασίας (r0,548, p < 0,001) και το οργανωσιακό κλίμα (r0,654, p < 0,001). Δε διαπιστώθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφοροποιήσεις της καινοτόμας συμπεριφοράς ως προς το φύλο, την ηλικία, τη βαθμίδα εκπαίδευσης ή τον τομέα απασχόλησης (p > 0,05). Το τελικό μοντέλο ιεραρχικής παλινδρόμησης εξήγησε 53,8% της διακύμανσης της καινοτόμας συμπεριφοράς (R²0,538, p < 0,001) και ανέδειξε ως μοναδικούς ανεξάρτητους προβλεπτικούς παράγοντες τα κίνητρα εργασίας (β0,321, p < 0,001) και το οργανωσιακό κλίμα (β0,505, p < 0,001). Συμπεράσματα: Συνολικά, η μελέτη καταλήγει ότι η καινοτόμα συμπεριφορά των εκπαιδευτικών δεν αποτελεί αποκλειστικά ατομικό χαρακτηριστικό, αλλά διαμορφώνεται μέσα στο σχολικό πλαίσιο. Ενισχύεται και διατηρείται όταν συνυπάρχουν ισχυρά κίνητρα εργασίας και ένα υποστηρικτικό οργανωσιακό περιβάλλον που διευκολύνει και νομιμοποιεί την εφαρμογή νέων ιδεών στο σχολείο.