Πολιτικές για την αντιμετώπιση των προβλημάτων της Κοινωνικής Απομόνωσης και της Μοναξιάς

Abstract

Η Κοινωνική Απομόνωση και η Μοναξιά αναγνωρίζονται ως σύγχρονο, παγκόσμιο κοινωνικό πρόβλημα με σημαντικές συνέπειες στη δημόσια υγεία και την κοινωνική συνοχή. Στην παρούσα μελέτη, το φαινόμενο οριοθετείται και τεκμηριώνεται μέσα από την διεθνή βιβλιογραφία, ενώ εντοπίζονται οι παράγοντες κινδύνου και οι ευάλωτες πληθυσμιακές ομάδες. Παρουσιάζεται η διαδρομή του προβλήματος στον κύκλο πολιτικής, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση και διεθνώς. Βάσει των πολιτικών κατευθύνσεων που προτείνουν διεθνείς οργανισμοί (Παγκόσμια Τράπεζα, ΠΟΥ, ΟΟΣΑ και ΕΕ), εξετάζονται ολοκληρωμένες εθνικές στρατηγικές, σχέδια δράσης, πολιτικές παρεμβάσεις και βέλτιστες πρακτικές, που αντιμετωπίζουν την Κοινωνική Απομόνωση και Μοναξιά και προάγουν την κοινωνική συνδεσιμότητα, και η εφαρμογή τους σε χώρες της ΕΕ και διεθνώς. Η ανταπόκριση της Ελλάδας εξετάζεται τόσο μέσω της βιβλιογραφίας, όσο και με ποιοτική έρευνα (συνεντεύξεις), με στόχο την ανάδειξη εγχώριων πολιτικών και καλών πρακτικών. Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης είναι η αναγκαιότητα θεώρησης της Κοινωνικής Απομόνωσης και της Μοναξιάς ως κοινωνικού και όχι ατομικού προβλήματος, καθώς και η ανάγκη για συστηματική καταγραφή και μέτρησή του με έγκυρα εργαλεία, και ενσωμάτωση της διάστασής του στις εθνικές πολιτικές. Επισημαίνεται επιπλέον η ανάγκη για ένταξη της Κοινωνικής Απομόνωσης και της Μοναξιάς σε διατομεακές στρατηγικές, με στόχο τη διαμόρφωση ενός πιο συνεκτικού, ανθεκτικού και συμπεριληπτικού κοινωνικού ιστού, σύμφωνα και με τις κατευθύνσεις της ΕΕ. Η διεθνής εμπειρία αποδεικνύει ότι η ενίσχυση της κοινωνικής συνδεσιμότητας και η μείωση της μοναξιάς αποτελούν επένδυση με πολλαπλά οφέλη για την υγεία, την οικονομία και τη δημοκρατία.