Ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης στην οικονομική διαχείριση των σχολικών μονάδων: συγκριτική προσέγγιση διεθνών πρακτικών

Abstract

Η παρούσα εργασία εξετάζει τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) στη χρηματοδότηση και διαχείριση των σχολικών μονάδων, αναλύοντας τόσο το ελληνικό θεσμικό πλαίσιο όσο και ευρωπαϊκά μοντέλα. Μέσα από βιβλιογραφική έρευνα, μελέτη νομοθετικών ρυθμίσεων και συγκριτική προσέγγιση χωρών όπως η Φινλανδία, η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, διερευνάται ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η κατανομή των πόρων στα σχολεία, ο βαθμόςοικονομικής αυτονομίας τους και οι μηχανισμοί λογοδοσίας του συστήματος. Στο ερευνητικό μέρος πραγματοποιήθηκαν τέσσερις ημιδομημένες συνεντεύξεις με στελέχη δήμων, προκειμένου να καταγραφεί η πραγματικότητα της οικονομικής διαχείρισης σε τοπικό επίπεδο. Τα ευρήματα αναδεικνύουν περιορισμένη οικονομική αυτοτέλεια των σχολικών μονάδων, αυξημένη γραφειοκρατία μετά την κατάργηση των σχολικών επιτροπών αλλά και σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ δήμων λόγω υποστελέχωσης και οργανωτικής ικανότητας. Παρά την ύπαρξη σαφών διαδικασιών διαφάνειας, η αποτελεσματικότητα παραμένει μειωμένη, ενώ οι περισσότεροι συμμετέχοντες τάσσονται υπέρ της επαναφοράς των σχολικών επιτροπών ή της ενίσχυσης των υπηρεσιών των ΟΤΑ. Η ανάλυση καταδεικνύει ότι μια επιτυχημένη αποκέντρωση στην εκπαίδευση απαιτεί επαρκή και δίκαιη χρηματοδότηση, ενισχυμένους μηχανισμούς λογοδοσίας, διοικητική και τεχνική ενδυνάμωση των δήμων, καθώς και σταθερά εργαλεία αντιστάθμισης των περιφερειακών ανισοτήτων. Τα συμπεράσματα συνδέονται με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για ισότητα και κοινωνική συνοχή στην εκπαίδευση, ενώ προτείνονται παρεμβάσεις που μπορούν να συμβάλουν στη βιώσιμη και αποτελεσματική λειτουργία των σχολικών μονάδων στην Ελλάδα.