Η εμπειρία των πολιτών με τις ψηφιακές υπηρεσίες του Δημοσίου στην ύπαιθρο

Abstract

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την εμπειρία των πολιτών της ελληνικής υπαίθρου από τη χρήση των ψηφιακών υπηρεσιών του Δημοσίου, στο πλαίσιο του ευρύτερου ψηφιακού μετασχηματισμού της Δημόσιας Διοίκησης. Η ραγδαία ανάπτυξη των ψηφιακών τεχνολογιών τα τελευταία χρόνια και ιδιαίτερα η ταχεία εξέλιξή της λόγω της πανδημίας COVID-19, έχει μεταβάλει ουσιαστικά τον τρόπο παροχής δημόσιων υπηρεσιών, δημιουργώντας σημαντικές ευκαιρίες για βελτίωση της αποδοτικότητας, της διαφάνειας και της εξυπηρέτησης των πολιτών. Ταυτόχρονα όμως, ανέδειξε και νέες μορφές ανισοτήτων, ιδίως σε γεωγραφικό και κοινωνικό επίπεδο. Σκοπός της εργασίας είναι η διερεύνηση του βαθμού πρόσβασης, της συχνότητας χρήσης και της συνολικής εμπειρίας των κατοίκων αγροτικών και ημιαστικών περιοχών από τις ψηφιακές υπηρεσίες του ελληνικού Δημοσίου, όπως και η αποτύπωση των βασικών παραγόντων που διευκολύνουν ή δυσχεραίνουν την αξιοποίησή τους. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην πλατφόρμα gov.gr, στις ψηφιακές δεξιότητες των πολιτών, στην ποιότητα των ψηφιακών υποδομών, αλλά και στις αντιλήψεις που σχετίζονται με την ευχρηστία, την αξιοπιστία και την ασφάλεια των ηλεκτρονικών υπηρεσιών. Η μεθοδολογία της έρευνας βασίζεται στη συλλογή πρωτογενών δεδομένων μέσω δομημένου ερωτηματολογίου, απευθυνόμενο σε πολίτες που κατοικούν σε περιοχές της υπαίθρου. Τα δεδομένα αναλύθηκαν με στόχο την αποτύπωση δημογραφικών χαρακτηριστικών, του επιπέδου ψηφιακών δεξιοτήτων, της πρόσβασης σε τεχνολογικές υποδομές και των κυριότερων εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι πολίτες κατά τη χρήση των ψηφιακών υπηρεσιών του Δημοσίου. Η ανάλυση τους κατέδειξε ότι, παρά τη γενική θετική στάση απέναντι στον ψηφιακό μετασχηματισμό και την αναγνώριση των πλεονεκτημάτων που προσφέρουν οι ψηφιακές υπηρεσίες, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές δυσκολίες στην ύπαιθρο. Τα κυριότερα προβλήματα σχετίζονται με την ποιότητα της σύνδεσης στο διαδίκτυο, το περιορισμένο επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων, ιδίως στις μεγαλύτερες ηλικίες, καθώς και την ανάγκη για υποστήριξη κατά τη διεκπεραίωση ψηφιακών διαδικασιών. Συγχρόνως, εγείρονται προβληματισμοί για την προστασία των προσωπικών δεδομένων και για την πολυπλοκότητα ορισμένων ψηφιακών εφαρμογών. Στην εργασία αναδεικνύεται ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Δημόσιας Διοίκησης μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο μείωσης των χωρικών ανισοτήτων και βελτίωσης της καθημερινότητας των πολιτών της υπαίθρου, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνοδευτεί από στοχευμένες πολιτικές ενίσχυσης των ψηφιακών υποδομών, ανάπτυξης ψηφιακών δεξιοτήτων και παροχής υποστηρικτικών μηχανισμών. Οι προτάσεις που διατυπώνονται στοχεύουν στη βελτίωση της εμπειρίας των χρηστών και στη διασφάλιση μιας πιο συμπεριληπτικής και ισότιμης ψηφιακής μετάβασης.